Rusya'nın Enteromix Kanser Aşısı: %100 Başarı İddiası Gerçek mi, Yoksa Abartı mı?

Son aylarda sosyal medyada ve bazı haber kaynaklarında hızla yayılan bir iddia dikkat çekiyor: Rusya, Enteromix adlı kanser aşısının klinik denemelerde %100 başarı gösterdiğini ve artık klinik kullanıma hazır olduğunu duyurdu. Özellikle kolorektal (kalın bağırsak) kanserine odaklanan bu aşının, tümörleri tamamen yok ettiği veya durdurduğu öne sürülüyor. Peki bu gelişme gerçekten bir devrim mi, yoksa erken aşamada abartılmış bir umut mu?

Enteromix Nedir ve Nasıl Çalışıyor?

Enteromix, Rusya Federal Tıbbi ve Biyolojik Ajansı (FMBA) ile Ulusal Radyoloji Tıbbi Araştırma Merkezi (NMRRC) ve Engelhardt Moleküler Biyoloji Enstitüsü iş birliğiyle geliştirilen deneysel bir preparat. Temelde onkoliitik (kanser hücrelerini hedef alan) bir yaklaşım benimsiyor:

Dört farklı non-patojenik (hastalık yapmayan) enterovirüs (Coxsackievirus A21, Echovirus 7 vb.) kombinasyonu içeriyor.
Bu virüsler kanser hücrelerine girip onları yok ederken aynı zamanda bağışıklık sistemini harekete geçirerek antitümör yanıtı güçlendiriyor.
Bazı kaynaklarda mRNA tabanlı kişiselleştirilmiş bir aşı olarak tanımlansa da, resmi açıklamalarda daha çok onkoliitik viroterapi olarak geçiyor.

Aşı, öncelikle kolorektal kanser için geliştiriliyor; ileride glioblastoma (beyin tümörü) ve bazı melanom türlerine genişletilmesi planlanıyor.

Resmi Açıklama ve Deneme Süreci

Eylül 2025’te FMBA Başkanı Veronika Skvortsova, Izvestia’ya verdiği röportajda aşının preklinik (hayvan) denemelerini başarıyla tamamladığını, yüksek etkinlik ve güvenlik gösterdiğini belirtti. Bazı Rus medya organlarında “klinik kullanıma hazır” ifadesi kullanıldı.

Ancak gerçek durum şöyle:

Klinik denemeler (Faz I) Haziran 2025’te başladı ve 48 gönüllüyle devam ediyor.
Preklinik aşamada tümör büyümesinde %60-80 azalma rapor edildi.
İnsan denemelerinde henüz tam sonuçlar yayınlanmadı; %100 etkinlik iddiası büyük ölçüde abartılı veya yanlış aktarılmış görünüyor.
AFP Fact Check ve Snopes gibi platformlar, sosyal medyada dolaşan iddiaların kanıtlarının yetersiz olduğunu vurguluyor.

Umut Verici Yönler ve Sınırlamalar

Olumlu yönler:

mRNA teknolojisi ve onkoliitik virüsler, kanser immünoterapisinde dünya çapında umut vaat eden alanlar.
Kişiselleştirilmiş yaklaşım gelecekte devrim yaratabilir.
Rusya’da birden fazla kanser aşısı projesi paralel ilerliyor.

Sınırlamalar ve Uyarılar:

Faz I denemeler güvenlik ve erken etkinlik içindir; tam etkinlik Faz II/III’te kanıtlanır.
Henüz peer-reviewed büyük ölçekli yayın yok.
“Kanser aşısı bulundu” haberleri tarih boyunca sıkça abartıldı; gerçek başarı yıllar alır.

Gerçekçi Beklentiler

Enteromix, kanser tedavisinde umut verici bir adım olabilir ve Rusya’nın biyoteknoloji alanındaki çalışmalarını gösteriyor. Ancak şu anki aşamada deneysel bir tedavi ve geniş çaplı kullanım için daha fazla klinik veri gerekiyor.

Kanser hastaları ve yakınları için en doğru yaklaşım, onkologlarıyla görüşmek ve kanıta dayalı tedavilere odaklanmak.

Kaynaklar: FMBA resmi açıklamaları, Izvestia, RBC, AFP Fact Check, NMRRC web sitesi, Eylül 2025 haber raporları